15 Temmuz tutuklamaları 12 Eylül tutuklamalarını bir buçuk kat aştı

mahmussasyisi

15 Temmuz tutuklamaları 12 Eylül Darbesi’nin ardından yapılan tutuklamaları bir buçuk kat aştı.

Türkiye Hapishane Çalışmaları Merkezi(TCPS)’nin açıklamasına göre Cumhuriyet tarihi boyunca 50 bin civarında seyreden ve 2006 yılında hızlı ve “istikrarlı” bir tırmanışa başlayan tutuklu sayısı Ağustos 2016 tarihinde 214 binlere çıktı.

Açıklamaya göre Türkiye’de 1919 yılında mahpus sayısı 35 bin civarındaydı. Bu sayı, 1970-2005 yılları arasında 50 binlerde seyretti. 12 Eylül 1980 darbesinin ardından 52 binden 79 bine çıktı ancak sonrasında yine 50 binlere geri döndü. 2006 yılından sonra ise 10 sene içerisinde yaklaşık yüzde 300’lük bir artışla 210 binlere yükseldi.

Bu artışta 15 Temmuz darbe girişiminin ardından yaşanan yoğun tutuklamaların etkisi olduğunu söylemek yanıltıcı olacaktır. Çünkü darbe girişiminin ardından kısmi (özel) bir af çıkarılmıştı.

hapiiii

Darbe girişiminin ardından ilk 30 gün içerisinde 27 bin kişi tutuklandı. Sonraki iki ay içerisinde, 34 bini darbe girişimi ile ilgili oldukları iddiasıyla olmak üzere tutuklanan kişi sayısı 40 bine çıktı.

– 15 Temmuz’un ardından yaşanan tutuklamaların mahpus sayısının artışında önemli bir rolü olmamıştır çünkü 17 Ağustos 2016 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 671 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kısmı (özel) bir af çıkarılmış ve ilk aşamada 38 bin mahpus tahliye edilmiştir (Bu aftan yararlanacak kişi sayısı toplamda 93 bin civarında. Geriye kalan 55 bin kişi de bir kaç yıl içinde tahliye olacaktı).

mahpuski

Bu af dikkate alındığında tahliye edilen kişi sayısının (38 bin), darbe girişimiyle alakalı olduğu iddiasıyla tutuklanan kişi sayısından (34 bin) fazla olduğu görülecektir. Çıkarılan af nedeniyle mahpus sayısının darbe girişiminden etkilenmediğini aksine düştüğünü söylemek mümkündü.

Af çıkarılmamış olsa mahpus sayısı 210 binleri değil 250 binleri görecekti. (Ekim 2016 tarihli açıklamalara göre mahpus sayısı 195 bine gerilemiş durumdadır)

Türkiye, Avrupa Konseyi’nin açıkladığı 2013 yılı verilerine göre, mahpus sayısındaki artış oranında (yüz bin kişi başına düşen mahpus sayısı) Avrupa Konseyi’ne üye 48 ülke içinde ilk sıradadır. 2004-2013 yılları arasında Türkiye’nin mahpus sayısı yüzde 126.6 artmıştır.[4] Bu artış Türkiye’yi açık ara diğer ülkelerin önüne yerleştirmektedir. Türkiye’nin ardından yüzde 82.8 ile Ermenistan, yüzde 60.3 ile Makedonya, yüzde 59.4 ile Hırvatistan gelmektedir.

mahpusdort

Dünya ülkelerinin mahpus nüfusuna ilişkin istatistiklerini açıklayan  Suç Politikaları Araştırma Enstitüsü’nün (InstituteforCriminalPolicyResearch – ICPR) verilerine göre 2000-2015 yılları arasında, istatistiği tutulan 223 ülke ve bağlı bölgenin toplam nüfusu yüzde 18.2, mahpus sayısı ise yüzde 19.5 artmıştır. Dünya ülkelerinde nüfusa oranla yüzde 1.3 artış yaşanırken Avrupa’da ise gerileme söz konusudur. Bu yıllar içerisinde Avrupa’da (Rusya hariç) nüfus yüzde 3.3 artarken mahpus nüfusu yüzde 21.3 düşmüştür. Türkiye’de ise nüfus yüzde 16.1 artarken mahpus nüfusu yüzde 249 artmıştır. Bu artışla Türkiye, ICPR’ın istatistiğini tuttuğu 223 ülke ve bağlı bölge arasında mahpus sayısının artışında 10. sıraya yerleşmektedir.

2015 yılı verilerine göre Türkiye, dünyada en kalabalık mahpus nüfusuna sahip 9. ülke durumundaydı.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s