İnşaatlarda çalışan Baeşir’in gözünden Afganistan ve Türkiye

IMG_1027

Baeşir Naezari’nin çıplak ayaklarındaki terliklere bakıyor, “Üşümüyor musun?” diye soruyorum. Arkasını dönüp sol elinin işaret parmağıyla kaldığı konteynere göstererek “Burada yaşıyorum” diyor. Sürekli kapısı açılan konteynerin için de dışarısı kadar soğuk. Baeşir, Türkiye’de kardeşleriyle birlikte inşaatlarda kaçak olarak çalışıp, Afganistan’daki anne babasına para yolluyor. Ne okuma yazması var ne de yaşını biliyor? Çat pat Türkçe’nin kafasını gözünü yara yara konuşup anlaşmaya çalışıyoruz. 

Kaç yaşındasın?

Doğduğum yılı bilmiyorum. Babam yılı hatırlamıyor. Abilerim burada 18 diyorlar, ben de öyle diyorum.

Nerelisin?

Afganistan’da Kabil’e bir gecelik mesafede olan bir Özbek köyündenim.

Okula gittin mi?

4 sene gittim. Hiçbir şey öğrenemedim. Öğlen eve su taşıyordum. Akşam hayvanlara bakıyordum. Okumayı öğrenemedim.

O zaman savaş var mıydı?

Azdı.

Kaç kardeşsiniz? Onlar nerede ve ne iş yapıyor?

8 kardeşiz. 3’ü kız. Abilerimin hepsi Türkiye’de… Farklı inşaatlarda çalışıyor. Bir kız kardeşim çok ufak, Afganistan’da babamın yanında. 2’si evli.

IMG_1032

Baeşir’in kaldığı konteyner fotoğrafın sağ tarafında sönük ışığın geldiği yer. 

Afganistan’da neyle geçiniyordunuz?

Köyümüzde buğday, kavun, karpuz ekiyorduk. Öküzlerimiz, keçilerimiz vardı. Ama köyümüz bombalandı. Savaş nedeniyle hayvanlarımız öldü, ekemiyoruz. Çatışmalardan evden kafamızı çıkaramıyoruz. Orada kalanlar şimdi bizim gönderdiğimiz parayla geçiniyorlar.

Önceden ektiğiniz ürünleri, yetiştirdiğiniz hayvanları satarak mı geçiminizi sağlıyordunuz?

Kendimize ancak yetiyordu. Babam hiç pazara ürün çıkarmadığını söylüyor.

Köyünüze saldıranlar kim?

Çatışmalarda arada kalıyor.

Kimler çatışıyor?

Asker ile Taliban.

Daha çok baskı hangi taraftan görüyorsunuz?

İkisinden de baskı görüyoruz. Asker köye geldiğinde para istiyor. Talibanlar köyden hiç çıkmıyor.  Taliban, “Sen bugün 40 kişilik yemek hazırlayacaksın.” diyor. Giderken de “Kurşun, erzak alacağız para lazım” diyor.  Tarlasını ekebilenden zekât alıyor. Vermezsen dövüyor.

 

Taliban sizi almak istemedi mi?

Korkuyorlar. Silah verirlerse onları da vuracağımızdan korkuyorlar.

Çatışanlardan Taliban’ı mı askeri mi haklı görüyorsun?

Taliban vurulunca cennete gideceğini söylüyor ama ikisi de Müslüman. İkisi de namaz kılıyor.

Amerikan askerlerini gördün mü?

Ben çok küçükken köye gelmişlerdi. Başka bir şey konuşuyorlardı.(Gülüyor) Başka görmedim.

Afganistan’da çekilen Rambo filmlerindekilere benziyorlar mıydı?

Görmedim de sevmiyorum da.

Afganistan’da iş yok mu?

Var da parası çok az.

Türkiye’ye gitmenize karşı çıkmadılar mı?

Savaş var. Kimse evinden çıkamıyor, geçinmek için gelmek zorundayız.

Türkiye’ye nasıl geldin?

Geçen yıl Afganistan’dan İran’a geldim. Bir gece yürüyüş mesafesi…Oradan da 400 TL vererek Van’a geldim. Şimdi 575 TL olmuş.

Yakalanıp tekrar Afganistan’a gönderilmekten korkmuyor musun?

Bir kere Van’da dayımla birlikte yakaladılar. 40 gün yatırdılar, yemeğimizi verdiler. Sonra uçakla bedava gönderdiler. (Bunu söylerken gülümsüyor, belli ki uçağa binmek baya hoşuna gitmiş.) Döndüm. Gene yakalasalar dönerim. Yapacak bir şey yok. Afganistan’da savaş var.

Türkiye’ye kaçak gelmek tehlikeli olmuyor mu?

Akşam yürüyoruz. Bir arkadaşımı, İranlı askerler vurmuşlar. Taliban sanmışlar.

Türkiye’de çalışmak zor mu?

Zor, paramız çok kalıyor. Doların çıkması da bizim Afganistan’da gönderdiğimiz parayı düşürdü. Dolar yükselmeden önce 400 TL’ye 100 dolar yolluyordum. Şimdi yükseldi, ne olursa onu yolluyorum.

İnşaatta görevin ne?

Yardımcıyım. Kiremit, çimento, harç taşıyorum.

İnşaatta Kürt işçilerle mi yoksa Türk işçilerle mi daha iyi anlaşıyorsunuz?

Ayrımcılık oluyormuş ama ben görmedim.

Ne kadar ücret alıyorsun?

Aylık 2 bin 400 TL’ye anlaştım bu inşaat şirketiyle (İstanbul Bostancı’da bulunan Köroğlu Grup şantiyesinden söz ediyor) 3 aylık paramı vermediler.

Türkiye’de nerede kalıyorsunuz?

İnşaatlarda kalıyoruz.

Bu prefabrik yapıda ne zamandır kalıyorsunuz?

5 aydır kalıyoruz. Benim inşaat sahibinden 3 aylık alacağım var.

Kardeşin hastalanmış, nasıl tedavi ettirdiniz?

Kulağından rahatsızdı. Ameliyat oldu. Hastane bin 500 TL istedi. Paramızı alamadığımızdan veremedik. Bir gün rehin kaldı. Sonra buralı işçilerin baskısıyla inşaat sahibinin adamı parayı verip hastaneden çıkarttı.

Şimdi kaldığınız yer, konteynır. Üşümüyor musunuz?

Biz alışkınız.

Yemeği nereden alıyorsunuz?

İnşaatın sahibi göndertiyor. Biz de malzemelere bekçilik yapıyoruz. Ohaberbu/H.Burak Öz

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s